Lokalna administracja stoi przed dużym wyzwaniem. Przybywa mieszkańców potrzebujących wsparcia, jednocześnie maleje liczba osób, które mogą organizować pomoc i usługi społeczne.
Dane GUS są nieubłagane: średnia wieku pracujących w Polsce to ponad 42 lata, a blisko 4,5 mln osób (29,5% ogółu) to pracownicy w wieku 50+ Sytuacja ta tworzy zjawisko, które eksperci z Fundacji Fundusz Współpracy (FFW) nazywają „imadłem demograficznym”.
W wyniku zmiany struktury wieku ludności, spadać będzie przede wszystkim liczba osób w wieku produkcyjnym, a skokowo wzrośnie liczba osób starszych. Dla JST oznacza to w praktyce konieczność dostarczenia usług publicznych większej liczbie mieszkańców przy mniejszej liczbie osób, które muszą te usługi zaprojektować i zorganizować – ostrzega Michał Bargielski, Kierownik Zespołu Badań i Analiz FFW.
Mazowsze: Walka o eksperta w cieniu wielkiego biznesu
W województwach o wysokiej dynamice gospodarczej takich, jak Mazowsze, samorządy muszą mierzyć się z silną konkurencją sektora prywatnego, który zyskuje przewagę finansową i technologiczną. Szczególnie poszukiwani są informatycy oraz specjaliści od planowania przestrzennego.
Dodatkowo młodzi specjaliści często uczą się zawodu w administracji, by po zdobyciu doświadczenia odejść do biznesu lub wyjechać do Warszawy. Zmienia się model pracy w urzędach, wielu specjalistów zaczyna w nich pracę, odchodzi, a później do niej wraca z nowymi kompetencjami, jak i nowym doświadczeniem. Wyzwaniem pozostaje to, jak ich zatrzymać.
AI i szkolenia jako „wabik” na młode pokolenie
Aby przyciągnąć młodych, urzędy muszą promować się jako atrakcyjne miejsca pracy, uwzględniające przemiany cyfrowe. Kluczowym elementem stają się szkolenia, które dla samorządowców są „wabikiem” w dobie konkurencji płacowej. Sukces programu „Praktyki u Marszałka” na Mazowszu, gdzie o jedno miejsce bije się 3-4 chętnych, pokazuje, że młodzi chcą się rozwijać również w sektorze samorządowym.
Głos ekspertów: AI jako klucz do sprawności administracji
Wprowadzenie sztucznej inteligencji to nie tylko kwestia prestiżu, ale ogromnych korzyści. Według raportu SGH, nowoczesne rozwiązania AI mogą przynieść polskiej administracji nawet 8 mld zł wartości dodanej rocznie bez konieczności zwiększania zasobów ludzkich.
Sztuczna inteligencja nie zwolni urzędników. Mieszkańcy chcą utrzymywać relacje i załatwiać swoje sprawy z ludźmi. AI może jednak pomóc pracować szybciej i mądrzej. Dodatkowo umiejętnie wdrażana technologia może przyciągnąć do pracy w lokalnych urzędach młodych ludzi. Co w obliczu zmiany demograficznej ma znaczenie. – mówi Krzysztof Górlicki, szef Zespołu Komunikacji Fundacji Fundusz Współpracy.
Praktyczne wsparcie: Projekt MCWD w działaniu
Organizacje, które rozwijają projekty samorządowe takie jak Fundacja Fundusz Współpracy już teraz stawiają na nowe rozwiązania i konieczność szkoleń. W ramach projektu Mazowieckie Centrum Wsparcia Doradczego (MCWD), realizowanego z funduszy europejskich, Fundacja zainwestowała w cykl warsztatów z AI (m.in. w Siedlcach, Radomiu i Ostrołęce. Jak mówią przedstawiciele Fundacji “Nasze podejście opiera się na zasadzie: AI nas nie zastąpi, ale może nam pomóc.
Podczas szkoleń urzędnicy uczą się, jak wykorzystać narzędzia takie jak ChatGPT, Chatbase czy NotebookLM do:
● Automatyzacji komunikacji: Chatboty i wirtualni asystenci wspomagający mieszkańców.
● Analizy danych: Monitorowanie nastrojów społecznych i wsparcie decyzji strategicznych.
● Zarządzania wiedzą: Wyrównywanie deficytów kompetencyjnych poprzez asystentów AI.
Podsumowanie
W obliczu zmiany demograficznej, inwestycja w nowoczesne narzędzia jest wydaje się być bardzo pożądana. AI pomoże pracownikom o ogólnych kompetencjach realizować specjalistyczne zadania, co może być ratunkiem dla samorządów w dobie „imadła demograficznego”.
Projekt „Mazowieckie Centrum Wsparcia Doradczego” (MCWD) jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021–2027.
